İzmir Rafinerisi, Türkiye'nin artan petrol ürünleri talebini karşılamak amacıyla 1972 yılında, 3 milyon ton/yıl ham petrol işleme kapasitesiyle üretime başlamış ve o tarihten bu yana, önemli kapasite artırımları ve ünite modernizasyonlarıyla gelişerek kapasitesini 1987 yılında 10 milyon ton/yıla ulaştırmıştır. 2007 yılında destilasyon kapasitesindeki revizyonlar da göz önüne alınarak rafinerinin ham petrol işleme kapasitesi 11 milyon ton/yıl olarak tescil edilmiştir.
7,66 Nelson kompleksitesine sahip olan rafineride, Tüpraş genelinde yapılan şarj optimizasyonu nedeniyle 2010 yılında şarja verilen yarı mamullerle beraber %82 kapasite kullanılmıştır. Ana ürünler olarak LPG, nafta, benzin, jet yakıtı, motorin, madeni yağ, kalorifer yakıtı, fuel oil, asfalt, wax, ekstrakt ve diğer ürünlerden oluşan, satılabilir 8,5 milyon ton petrol ürünü üretilmiştir. Türkiye'de 300 bin ton/yıl kapasiteli makine yağları üretim kompleksine sahip tek rafineri olan İzmir Rafinerisi ayrıca, ekonomik şartlar doğrultusunda petrokimya sanayi ham maddesi olan nafta ve clarified oil de üretebilmektedir.
İzmir Rafinerisi'nde, 2010 yılında 8,7 milyon ton ürün satışı gerçekleştirilmiş, jet yakıtı satışında son altı yılın en yüksek değerine ulaşılırken, asfalt üretim ve satışında tüm zamanların satış rekoru kırılmıştır.
2010 yılında rafinerinin Kara Dolum Ünitesi'nde yeni beyaz ürün dolum terminali tamamlanarak devreye alınmıştır. Rafineri, sayaçlı satış sistemi, tanker takip sistemi, elektronik kartlı dolum sistemi, yangın söndürme sistemleri, yeni park sahası ve yol güzergâhlarıyla yeni ve modern bir dolum tesisine kavuşmuştur. Müşteri memnuniyetini artırmaya yönelik çalışmalar kapsamında, 2010 Ekim ayından itibaren Cumartesi günlerinde de kara tankerlerine dolum yapılmaya başlanmıştır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) tarafından düzenlenen Sanayide Enerji Verimliliğinin Artırılması Proje Yarışması'nda İzmir Rafinerisi 2010 yılında kimyasal yıkama ve mekanik temizlik ile kazanlarda enerji tasarrufu, asfalt fırını çıkış sıcaklığının düşürülmesi, rafinat fırınına konveksiyon paketi montajı, Desulfurizer Ünitesi'nde anti foulant kimyasal kullanımı ile eşanjör verim kayıplarının önlenmesi, Metanatör Ünitesi kurulumu ve Online optimizasyon programı ile enerji tasarrufunu da içeren 6 konuyla birinci olmuştur.
2010 yılında rafineride yapılan iyileştirme ve geliştirme çalışmaları kapsamında;
• Enerji tasarrufu ve verimlilik projelerinden 2010 yılında gerçek fiyatlarla elde edilen tasarruf miktarı 21 milyon ABD doları olmuştur. Tasarruf çalışmaları 2006 yılından bu yana devam ederken, 2010 yılı, en fazla tasarruf elde edilen periyod olarak öne çıkmıştır.
• Makine yağlarında rafinat fırını yeni konveksiyon paketi montajıyla fırın verimliliği %90 seviyesine çıkartılarak hem rafinat işleme kapasitesi %10 artırılmış hem de 550 bin TL/yıl yakıt tasarrufu sağlanmıştır. Ayrıca kesintisiz yağ üretimi gerçekleştirilebilmesi için sık kirlenen eşanjörlere by-pass vanaları montajı yapılarak ünite durdurulmadan mevcut eşanjörlerin değiştirilebilmesi sağlanmıştır.
• Ham Petrol Ünitesi'nde absorber kolonu basınç optimizasyonu sonucu fuel gaz içerisinden geri kazanılan LPG miktarı artırılmıştır.
• 2010 yılında rafineride gerçekleştirilen geri kazanım çalışmaları kapsamında toplam 7,9 bin ton yağlı atık toplanarak lisanslı tesislerde bertarafı sağlanmıştır. Ayrıca asbest malzemelerin temizliği de tamamlanarak "Asbest Free" belgesi alınmıştır.
• ProSteam optimizasyon programı devreye alınarak, rafineride günlük on-line optimizasyon ve orta-uzun vadeli off-line optimizasyon çalışmaları başlatılmıştır.
• Rafineri Deney Laboratuvarı'nda akredite test sayısı 2010'da 97 adede yükseltilmiştir. Laboratuvar, ASTM, IIS, ERA ve BSI, firmalarının düzenlediği uluslararası yeterlilik test programlarına katılmış ve katıldığı test bazında %98 başarı elde etmiştir. Yıl içinde laboratuvarlar arası karşılaştırma programlarında 8 adet mükemmellik sertifikası alınmıştır.