Sektör

2010 yılında, küresel büyümeden giderek daha fazla pay alan tüm gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi, Türkiye ekonomisi de yaklaşık %8 oranında büyümüştür. Fakat Türkiye petrol ürünleri tüketimi, standart dışı ürünlerin kullanımı nedeniyle olumsuz etkilenmiş ve 2010 yılında benzin, motorin ve fuel oil'den oluşan toplam akaryakıt ürünleri tüketimi %3,9 azalmıştır.

Ülkemizde GSYİH ile doğrudan ilişkili olan toplam motorin tüketimi son beş yıldır artış eğilimi göstermektedir. Ülkede ticari ve sinai faaliyetlerin en önemli göstergesi olan kırsal motorin tüketimi, standart dışı ürün kullanımı nedeniyle %4,6 daralarak 9,6 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Düşük kükürtlü motorin tüketimi ise Türkiye'nin yeni nesil dizel araç parkının büyümesine paralel olarak, %23 artarak 4,2 milyon ton'a ulaşmış ve toplam motorin tüketimindeki payı %25'den %30'a yükselmiştir. Böylece, toplam motorin tüketimi %2,4 oranında artmıştır.

AB uygulamalarına paralel olarak, ülkemizde de motorin türlerindeki azami kükürt içeriğinin 10 ppm ile sınırlandırılmasına yönelik düzenleme EPDK tarafından yapılarak 2010 yılı içerisinde kamuoyuna açıklanmıştır. EPDK'nın AB direktiflerine uyum kapsamında almış olduğu bu karar ile Türkiye, AB ülkeleri ile eş zamanlı olarak akaryakıtlardaki kükürt miktarı 1 Ocak 2011 itibarıyla 10 ppm ile sınırlandırılmıştır. Bu tarihten itibaren rafineri üretimi ve ithalat yoluyla piyasaya sunulacak motorinlerdeki kükürt miktarı 10 ppm'i aşamayacak ve dolaşımda bulunan motorinler EPDK tarafından belirlenen geçiş takvimi ile kademeli olarak 10 ppm'e uyarlanacaktır.

Benzin tüketimindeki azalma trendi 2010 yılında da otogaza geçiş, dengesiz vergi artışı ve dizelizasyonun etkisiyle sürmüş ve benzin pazarı %7,7 oranında küçülerek 2,1 milyon ton'a gerilemiştir. 2010 yılında yükselen ürün stoklarının küresel rekabeti artırmasının etkisini finansal verilerine en az yansıtarak müşteri odaklı satış ve optimum üretim politikasıyla toplam akaryakıt pazarının yarısından fazlasını karşılayan Tüpraş, depolama ve terminal altyapısından gelen rekabetçi gücünün de olumlu katkısıyla ülke benzin pazarının %83'ünü elinde tutmaktadır.

2009 yılındaki durgunluk sonrası 2010 yılında dünya havayolu taşımacılığı ve turizm faaliyetlerindeki büyümenin ötesinde, Türkiye'de havayolu taşımacılığının daha hızlı ilerleme kaydetmesiyle Tüpraş'ın sivil jet yakıtı satışları %6,7 oranında artırmıştır.

PETDER'in yayımladığı sektöre ilişkin verilere göre Tüpraş, Türkiye petrol ürünleri tüketiminde benzinde %83, jet yakıtında %89, ihrakiye hariç fuel oil'lerde %96, asfaltta %99, düşük kükürtlü motorinde ise %56 paya sahiptir.